Case n. 0019 - Χονδροσάρκωμα Πλευρών

Nikos Karapasias, MD Radiologist

Φαινόμενο Κενού Μεσοσπονδυλίου Δίσκου

Intervertebral Disc Vacuum Phenomena

Φαινόμενο Κενού Μεσοσπονδυλίου Δίσκου (Intervertebral Disc Vacuum Phenomena): αναφέρεται στην συλλογή αερίου (κυρίως νιτρώδη που απελευθερώνονται από τους περιβάλλοντες ιστούς) στις σχισμές / ρωγμές των μεσοσπονδυλίων δίσκων ή των παρακείμενων σπονδύλων, συνήθως στα πλαίσια εκφυλιστικής νόσου της ΣΣ (μεσοσπονδύλια χόνδρωση & οστεοχόνδρωση). ^{[1], [2], [4]} Αρχικά το αέριο είναι λίγο αλλά αργότερα επεκτείνεται εκτεινόμενο από τον πυρήνα μέχρι τον ινώδη δακτύλιο. Σε μεγάλη απώλεια ύψους, μπορεί να έχουμε κατάληψη ολόκληρου του χώρου από το αέριο.^[2]

Αποτελεί σύνηθες εύρημα που μπορεί να παρατηρηθεί στο 1-3% των ακτινογραφιών ΣΣ  (μπορεί να φθάσει και το  20% σε ηλικιωμένα άτομα / το 50% σε εξετάσεις CT σε άτομα > 40 ετών). ^{[3], [4]}

Η  παρουσία αερίου στον μεσοσπονδύλιο δίσκο δεν σημαίνει κατηγορηματικά εκφυλιστική νόσο της ΣΣ, διότι και  άλλες διαδικασίες μπορούν να οδηγήσουν σε αυτή την κατάσταση.^{[1], [4]}

^{Karapasias Nikos, MD Radiologist}

[1]A. Goel, Y. Weerakkody et al.,  Intervertebral disc vacuum phenomena, http://radiopaedia.org/ articles/ intervertebral-disc-vacuum-phenomena

[2]Δ. Κωνσταντίνου, Α. Μπιντούδη, Κ. Νάτσης, Χ. Τσαντιρίδης, Ι. Τσιτουρίδης, Απεικονιστική διερεύνηση της εκφυλιστικής νόσου της σπονδυλικής στήλης, 2015, Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείο ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ,  Εκδοτικός οίκος: Η ΔΩΔΩΝΗ, Θεσσαλονίκη
[3]D'Anastasi M, Birkenmaier C, Schmidt GP et-al. Correlation between vacuum phenomenon on CT and fluid on MRI in degenerative disks. AJR Am J Roentgenol. 2011;197 (5): 1182-9.
[4]W. Dahnert, Radiology Review Manual 7th ed., 2011 Lippincott, ISBN-10: 1609139437
[5]M. Prokop, Spiral and Multislice Computed Tomography of the Body, 2003,  Τhieme, 392-393, ISBN-10: 9780865778702

Οσφυϊκή Κήλη (Οσφυοκήλη Grynfeltt - Lesshaft)

 Lumbar Hernia Grynfeltt - Lesshaft

Case Courtesy: Δρόσος Σταμάτης, MD, Radiologist

Οσφυϊκή Κήλη (Οσφυοκήλη / Lumbar Hernia): οι κήλες αυτές, συγγενείς (20%), αυτόματες (55%) ή τραυματικές (25%) - όλες σπάνιες - μπορεί να περιέχουν εντερικές έλικες, οπισθοπεριτοναϊκό λίπος ή τους νεφρούς, αποτελούν υποτύπο κήλης του κοιλιακού τοιχώματος και επισυμβαίνουν στο:  
Α/Ανώτερο Οσφυϊκό Τρίγωνο του Grynfeltt (Grynfeltt - Lesshaft hernia): ένα ανεστραμμένο τρίγωνο (καλύπτεται από τον ραχιαίο μυ) που αφορίζεται από την 12η πλευρά, τον έσω λοξό κοιλιακό μυ και τον ιερονωταιαίο μυ.  
Β/Κατώτερο Οσφυϊκό Τρίγωνο του Petit (Petit hernia): ένα ορθογώνιο τρίγωνο (καλύπτεται από την επιπολής περιτονία) που αφορίζεται από τον πλατύ ραχιαίο μυ, τον έξω λοξό κοιλιακό μυ και τη λαγόνιο ακρολοφία.^{[1], [2], [3], [6]} Συνηθέστερα εμφανίζονται σε άνδρες ηλικίας 50 - 70 ετών, ενώ συχνότερες είναι οι κήλες του κάτω οσφυϊκού τριγώνου.^{[4], [5], [8]}

Μια κήλη ορίζεται ως ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ εάν ο σάκος προπίπτει εξ’ ολοκλήρου δια μέσου του κοιλιακού τοιχώματος, ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ εάν ο σάκος περιέχεται εντός του κοιλιακού τοιχώματος και ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ εάν ο σάκος ευρίσκεται εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας. Θέσεις προτιμήσεως για εξωτερικές κήλες αποτελούν το διάφραγμα, το κοιλιακό τοίχωμα, ουλές, ο ομφαλός, η μηριαία περιοχή, ο βουβωνικός πόρος, το πυελικό έδαφος και οι ραχιαίοι μύες.^[1]

Οι μεγάλες διάχυτες οσφυοκήλες που παρατηρούνται μετά από νεφρεκτομή είναι αποτέλεσμα μυϊκής παραλύσεως και απονευρωτικών βλαβών και αντιμετωπίζονται ως μετεγχειρητικές κοιλιοκήλες.^[1]

To 1738 ο Γάλλος χειρουργός  Jean - Louis Petit (1672 - 1750) περιέγραψε πρώτος τις κήλες του κατώτερου οσφυϊκού τριγώνου (ή επιφανειακές οσφυοκήλες).[7] Ο Γάλλος χειρουργός Joseph Grynfeltt (1840 - 1913) το 1866 και ο Ρώσος ιατρός  Peter Lesshaft (1836 - 1909) το 1870 ανεξάρτητα, περιέγραψαν πρώτοι τις κήλες του ανώτερου οσφυϊκού τριγώνου.^{[7], [8], [9], [10],[11]}

Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]Π. Σπανός, Β. Δαλαΐνας, ΓΕΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ - Τομέας Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ., 2001, Univesrity Studio Press, ISBN : 978-960-12-2086-4
[2]M. Prokop, Spiral and Multislice Computed Tomography of the Body, 2003,  Τhieme, 392-393, ISBN-10: 9780865778702
[3]C. Hacking, F. Gaillard et al., Lumbar hernia,  http://radiopaedia.org/ articles/ lumbar-hernia
[4]Γ.Δ. Παπαδημητρίου , Γ.Α. Ανδρουλάκης,  Αρχές Γενικής Χειρουργικής - Β’ Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, 1989, Παρισιάνου Α.Ε. ISBN: 9780003406948
[5]Baker ME, Weinerth JL, Andriani RT et-al. Lumbar hernia: diagnosis by CT. AJR Am J Roentgenol. 1987;148 (3): 565-7
[6]V. Pegna, Get Ahead! SURGERY: 250 SBAs for Finals, Second Edition, 2014, CRC Press, ISBN-10: 1482257327
[7] Petit JL, Traité des maladies chirurgicales, et des operations qui leur conviennent. Vol. II-Paris: P Mequignon, 1738, 257
[8]Grynfeltt, J., La Hernie Lombaire, Montpellier Med., 16:329, 1866.
[9]Lesshaft, P., Die Lumbalgegend in Anat. Chirurgischer Hinsicht. Arch. f. Anat. u. Physiol. u. Wissensch., Med. Leipzig, 37:264, 1870.
[10]M. Scheffler, J. Renard, P, Bucher,  D, Botsikas, Incarcerated Grynfeltt-Lesshaft Hernia, J Radiol Case Rep. 2015 Apr; 9(4)
[11]Tsung-Jung Liang, Chung-Yu Tsai, Grynfeltt Hernia, N Engl J Med 2013; 369:e14