Σφηνοειδές Συμπιεστικό Κάταγμα Σπονδύλου

Wedge Compression Spine Fracture

Αποσπαστικό Κάταγμα της Έσω Πλάγιας (Ωλένιας) βάσης της Εγγύς Φάλαγγας του Αντίχειρα * (Gamekeeper's / Skier's Thumb)

* Ρήξη Ωλενίου Πλαγίου Συνδέσμου της Μετακαρποφαλαγγικής Αρθρωσης του Αντίχειρα - Αvulsion Fracture of the Ulnar base of the Proximal Phalanx of the Thumb * (Gamekeeper's or Skier's Thumb) - *Ulnar Collateral Ligament (UCL) Tear of the Thumb

Αρθροκατάδυση Κοτύλης

Protrusio Acetabuli

Ακτινογραφία με σήμανση: A: λαγονο - ισχιακή γραμμή (Kohler line) (κίτρινη γραμμή), Β: λαγονο - κτενιαία (iliopectineal) γραμμή (πορτοκαλί γραμμή), C: τοίχωμα κοτύλης, D: οριζόντια γραμμή που συνδέει τα tear drops (interteardrop line – μπλέ γραμμή), Ε: φυσιολογική γωνία κέντρου - παρυφής (Center Edge angle - γωνία Wiberg), F: μεγαλύτερη γωνία κέντρου - παρυφής, ενδεικτική αρθροκατάδυσης, 1: teardrop – φυσιολογικό στα αριστερά.^[5]

Αρθροκατάδυση Κοτύλης (Protrusio Acetabuli, Acetabular Protrusio, Acetabular Protrusion): η μετατόπιση του έσω τοιχώματος της κοτύλης εντός της πυέλου (= acetabular floor bulging into pelvis).^[1]

Μπορεί να είναι:

●ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ (Primary, Otto Pelvis): προοδευτική – σταδιακή μετατόπιση σε γυναίκες της μέσης ηλικίας. Είναι άγνωστης αιτιολογίας & αμφοτερόπλευρη στο 1/3 των περιπτώσεων.^[2] Πιθανά έχει σχέση με οστεομαλακία, ενώ μπορεί να σχετίζεται με οστεοαρθρίτιδα και να είναι συγγενής.^{[2], [3]}

●ΔΕΥΤΕΡΟΠΑΘΗΣ (Secondary): προκαλείται από^[3]: ▪Νόσο Paget, ▪Ψωριασική Αρθροπάθεια, ▪Ρευματοειδή Αρθρίτιδα, ▪Οστεοαρθρίτιδα, ▪Αγκυλοποιητική Σπονδυλίτιδα, ▪Οστεομαλακία / Rickets, ▪Ατελή Οστεογένεση, ▪Τραύμα (μηριαία πρόθεση, κεντρικό κάταγμα - εξάρθρημα ισχίου), ▪Αιμοφιλία (σε προχωρημένη αρθροπάθεια)^[4], ▪Νεόπλασμα / μετά από ακτινοβολία^[2], ▪Σύνδρομο Marfan.

MNEMONIC: P R O T (Paget – Rheumatoid – Osteomalacia – Trauma).^[1]

Ακτινολογική Διάγνωση: ●Η κεφαλή του μηριαίου φθάνει στη λαγονο-ισχιακή γραμμή (Kohler Line) ή είναι επί τα εντός αυτής. ●Η γωνία κέντρου - παρυφής Wiberg (Center Edge Angle - γωνία Wiberg*) είναι μεγαλύτερη από >40^o.^[1] ●Το έσω τοίχωμα της κοτύλης προέχει προς τα έσω της λαγονο-ισχιακής γραμμής ≥ 3 mm (στους άνδρες – φυσιολογικά ~2 mm), ≥ 6 mm (στις γυναίκες - φυσιολογικά ~2 mm) και  ≥ 1 mm & 3 mm τα παιδιά αντίστοιχα.[1], [2] ●Προσέγγιση της κεφαλής του μηριαίου στην γραμμή της δακρυϊκής σταγόνας – στο δάκρυ / επιπροβολή των έσω + έξω δομών του πυελικού "teardrop" (σχήματος U ακτινοσκιερή περιοχή επί τα έσω της  άρθρωσης ισχίου**). ●Ασαφοποίηση του σημείου της δακρυϊκής σταγόνας (teardrop sign): ασαφοποίηση του πυελικού δακρύου από την μηριαία κεφαλή.

Θα πρέπει να διαφοροποιείται από την Coxa Profunda (Βαθειά Κοτύλη) όπου ο κοτυλιαίος βόθρος (και όχι η κεφαλή) βρίσκεται επί τα έσω της λαγονο-ισχιακής γραμμής. Η βαθειά κοτύλη είναι μη ειδικό εύρημα, ενώ εμπλέκεται στην μορφή μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης δίκην «τανάλιας» ή «δαγκάνας» (pincer-type femoroacetabular impingement), ωστόσο ανευρίσκεται και σε ασυμπτωματικόυς ασθενείς.^{[8], [9], [10]}

*Γωνία κέντρου - παρυφής (Center Edge angle - γωνία Wiberg): η γωνία αυτή σχηματίζεται από τη γραμμή που  ξεκινάει από το κέντρο της μηριαίας κεφαλής και είναι παράλληλη με τον άξονα του σώματος του ασθενή, και μία γραμμή που ξεκινάει από  το κέντρο της μηριαίας κεφαλής έως το έξω άκρο της οροφής της κοτύλης (κλασική γωνία Wiberg) / έως το έξω άκρο της οφρύος της κοτύλης (LCEA-S: Lateral center edge angle – sourcil).^{[6], [7]} Χρησιμοποιείται για την ποσοτικοποίηση της αναπτυξιακής δυσπλασίας του  ισχίου. Μικρές τιμές της γωνίας υποδηλώνουν σοβαρότερη δυσπλασία, ενώ  μεγαλύτερες την αυξημένη επικάλυψη της μηριαίας κεφαλής. Η εκτίμηση της γωνίας αυτής αποτελεί έναν πολύ καλό δείκτη για την εκτίμηση της μορφής της κοτύλης και χρησιμοποιείται ευρέως στους θεραπευτικούς αλγόριθμους για τις παθήσεις του ισχίου.

**Το δάκρυ (teardrop) είναι μία σκιά σχήματος U, σαν σταγόνα από δάκρυ, από φλοιώδες οστό που προβάλλεται στην πρόσθια κάτω περιοχή του βόθρου της κοτύλης, στην κοτυλιαία εντομή. Το πλάγιο στέλεχος του δακρύου, σχηματίζεται από το έσω τοίχωμα της κοτύλης, το κάτω από την κοτυλιαία εντομή και το έσω από το πρόσθιο κάτω χείλος της τετράπλευρης επιφάνειας. Το σχήμα του επηρεάζεται ακόμη και από μικρή στροφή της πυέλου. Σε περίπτωση πόνου στο ισχίο, η εξαφάνιση ή παραμόρφωση στο δάκρυ συγκριτικά με το υγιές άκρο ή παλαιότερες ακτινογραφίες, αποτελεί σοβαρή ένδειξη για παθήσεις.

 Nikos Karapasias, MD Radiologist

[1]Wolfgang Dähnert, Radiology Review Manual (Dahnert, Radiology Review Manual),  7th ed., 2011 LWW; North American Edition, ISBN-10: 1609139437 
[2]Δ.Ι. Μαρουγιάννης, H Αποκατάσταση των ελλειμμάτων της Κοτύλης με την χρήση Δακτυλίου ΒURCH - SCHNEIDER (Διδακτορική Διατριβή), 2006, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) -  Ιατρική Σχολή - Τομέας Χειρουργικής - Α΄ Ορθοπαιδική Κλινική.
[3]A. Murphy & Radswiki et al, Protrusio acetabuli, https://radiopaedia.org/ articles/ protrusio-acetabuli-1.
[4]Scharrer I, Schramm W. 34th Hemophilia Symposium Hamburg 2003. Springer Berlin Heidelberg. ISBN: B000PC6CJ6.
[5]McBride MT, Muldoon MP, Santore RF, Trousdale RT, Wenger DR, Protrusio acetabuli: diagnosis and treatment, J Am Acad Orthop Surg, 2001 Mar-Apr;9(2): 79-88.
[6]Wiberg G (1939) Studies on dysplastic acetabula and congenital subluxation of the hip joint: with special reference to the complication of osteoarthritis. Acta Chir Scand 83:53–68
[7]Ogata S, Moriya H, Tsuchiya K et al (1990) Acetabular cover in congenital dislocation of the hip. J Bone Joint Surg Br 72:190–196
[8]Anderson LA, Kapron AL, Aoki SK et-al. Coxa profunda: is the deep acetabulum overcovered?. Clin. Orthop. Relat. Res. 2012;470 (12): 3375-82
[9]Nepple JJ, Lehmann CL, Ross JR et-al. Coxa profunda is not a useful radiographic parameter for diagnosing pincer-type femoroacetabular impingement. J Bone Joint Surg Am. 2013;95 (5): 417-23
[10]O. Kang, H. Knipe et al., Coxa profunda, https://radiopaedia.org/articles/coxa-profunda

Εγκάρσιο Κάταγμα Διάφυσης 3ου Μετακαρπίου

Transverse Shaft Fracture of 3rd Metacarpal

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΕΝΑ >  ΛΟΞΟ ΚΑΤΑΓΜΑ ΜΕΤΑΚΑΡΠΙΟΥ

Κατάγματα Μετακαρπίων: είναι συχνά κατάγματα: 10% όλων των καταγμάτων (το 40%  των καταγμάτων στο χέρι: 2,5% lifetime incidence). Τα κατάγματα του 5ου μετακαρπίου αποτελούν το 25% όλων των καταγμάτων του μετακαρπίου (~10% όλων των καταγμάτων στο χέρι).^[1] 

Τα μετακάρπια είναι ευπαθή σε άμεσες πλήξεις ή σε αξονικές συμπιέσεις.  Οι δυνάμεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν ένα ή περισσότερα μετακάρπια και να προκαλέσουν εγκάρσια ή σπειροειδή κατάγματα.^[2] 

Τα κατάγματα των μετακαρπίων διακρίνονται σε κατάγματα: 

1.Βάσης (Base): είναι σταθερές κακώσεις (εκτός απο αυτές του αντίχειρα).  Εάν δεν υπάρχει στροφική παραμόρφωση μπορούν να αντιμετωπισθούν συντηρητικά. 
2.Διάφυσης (Shaft):  συνήθως σταθερά. 
3.Αυχένα / Κεφαλής(Neck / Head): σχετικά συχνά και αφορούν κυρίως το 4ο και 5ο μετακάρπιο (εδώ περιλαμβάνονται τα Boxer’s Fractures).

Η ιδιαίτερα μεγάλη χρησιμότητα του αντίχειρα και κατ’ επέκταση του 1ου μετακαρπίου επιβάλλει την ξεχωριστή μελέτη του. Μεγαλύτερη συχνότητα των καταγμάτων εμφανίζεται στη βάση του μετακαρπίου. Διακρίνονται 2 είδη καταγμάτων της βάσης του αντίχειρα. 1.Εξωαρθρικά: Είναι συνήθως εγκάρσια κατάγματα και εντοπίζονται 6mm περίπου περιφερικότερα της 1ης καρπο-μετακαρπίου άρθρωσης.  2. Ενδοαρθρικά: Σε αυτά περιλαμβάνονται 2 τύποι: α. Το κάταγμα - εξάρθρημα Bennet  β. Το συντριπτικό κάταγμα Rolando  εν είδει Τ ή Υ. ^[1] 

Επίσης στις κακώσεις των μετακαρπίων περιλαμβάνονται: 1/Η βλάβη του καρπομετακαρπίου (carpometacarpal  - CMC - injury): κάταγμα της βάσης του μετακαρπίου με εξάρθρημα της ΚΜΚ άρθρωσης. 2/Το εξάρθρημα της μετακαρπιοφαλαγγικής άρθρωσης (metacarpophalangeal joint dislocations:): ραχιαία συνήθως μετά από υπερέκταση του δακτύλου. ^[2]

Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]B. Di Muzio,  J. Jones et al., Metacarpal fractures, http://radiopaedia.org/ articles/metacarpal-fractures

[2]Κ. Δίτσιος, Κακώσεις αγκώνος, αντιβραχίου, καρπού, άκρας χειρός, Μαθημα 12 - Β΄ Ορθοπαιδική Κλινική Α.Π.Θ.,  ΓΝΘ «Γ.Γεννηματα», http://www.borthopauth.gr/

Αποφυσίτιδα Κνημιαίου Κυρτώματος (Νόσος Osgood - Schlatter)

Apophysitis of the Tibial Tuberosity /  Tibial Tubercle Apophysitis (Osgood-Schlatter Disease)

Case Courtesy: Λιατόπουλος Γιώργος, MD Radiologist 
Κλινικά - Ιστορικό: -Θήλυ 9 ετών προσέρχεται με αναφερόμενο έντονο άλγος, ευαισθησία και ήπια διόγκωση των μαλακών μορίων στην πρόσθια επιφάνεια της δεξιάς κνήμης, κυρίως μετά απο έντονη αθλητική δραστηριότητα τον τελευταίο 1 μήνα. 
Εξέταση – Ευρήματα – Σχόλια:  -Στον υπερηχογραφικό έλεγχο, στην δεξιά πρόσθια – άνω κνημιαία χώρα, αντίστοιχα προς το σημείο πρόσφυσης του τένοντα της επιγονατίδος, αναδεικνύεται διάσπαση του κνημιαίου κυρτώματος (fragmentation), ανωμαλία της παρυφής και διακοπή της οστικής συνέχειας. Το πλάγιο ακτινογράφημα του δεξιού γόνατος εμφανίζει κερματισμό της επίφυσης του κνημιαίου κυρτώματος. 
Διάγνωση: -Αποφυσίτιδα Κνημιαίου Κυρτώματος (Νόσος Osgood - Schlatter).

Κάταγμα - Εξάρθρημα Galeazzi*

Κάταγμα διάφυσης του περιφερικού τριτημορίου της Κερκίδας με συνοδό εξάρθρημα στην Κάτω ΚερκιδΩλενική Άρθρωση). Galeazzi* Fracture – Dislocation (fracture of the distal Radius with dislocation of Distal RadioUlnar Joint - DRUJ).

*Ricardo Galeazzi (1866 - 1952): Italian surgeon at the Instituto de Rachitici in Milan, who described the fracture in 1934.

ΔΕΣ > ΕΔΩ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

?? Θέλεις να Συμμετέχεις Ενεργά ? ?

Γράψε ένα Άρθρο για το ΚΑΤΑΓΜΑ - ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ GALEAZZI και Στείλτο σε  Εμάς.

Κάταγμα Βάσης της Εγγύς Φάλαγγας (Salter - Harris II)

Fracture Base of the Proximal Phalanx (Salter - Harris II)

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΔΩ > Κατάγματα & Βλάβες Συζευκτικών Χόνδρων (Epiphyseal Plate Injury)

Πυκνωτική Οστεΐτιδα Λαγονίων

Osteitis Condensans Ilii

Πυκνωτική Οστεΐτιδα Λαγονίου (Osteitis Condensans Ilii / Ηyperostosis Τriangularis Ιlei): καλοήθης σκλήρυνση της λαγόνιας πλευράς των ιερολαγονίων, συνήθως συμμετρική και σπάνια ετερόπλευρη. Είναι συνήθως ασυμπτωματική, αλλά μπορεί να προκαλέσει πόνο χαμηλά στην πλάτη (χαμηλή οσφυαλγία) (όχι συχνά /  συχνότητα ~ 1-2,5%).^{[1], [2], [3]}

Φέρει καλοήθη πρόγνωση: μπορεί ακόμα και να υποχωρήσει αυτόματα. Η οσφυαλγία μπορεί να επιμένει επί μήνες, αλλά δεν περιορίζει την κινητικότητα της οσφυιοιερής μοίρας της ΣΣ και ανταποκρίνεται στη θεραπεία.^{[1], [2]}

Υποκείμενη αιτιολογία πιστεύεται ότι είναι η μηχανική πίεση / στρες στην ιερολαγόνιο άρθρωση. Το ότι παρουσιάζεται συχνά σε γυναίκες που έχουν γεννήσει  (ή πολύτοκες γυναίκες) υποστηρίζει αυτή την υπόθεση, ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί  και σε γυναίκες που δεν έχουν γεννήσει ή και σε άνδρες^[1] (οι ουρολοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν αντιδραστική σκλήρυνση των λαγονίων).^[2]

Απλή Ακτινογραφία (Rx): τριγωνική σκληρυντική περιοχή στο κάτω τμήμα της λαγόνιας πλευράς της ιερολαγόνιας άρθρωσης, τυπικά αμφοτερόπλευρη και συμμετρική και συνδέεται με καλώς αφορισμένα αρθρικά χείλη και φυσιολογικό μεσάρθριο διάστημα^{.[2], [3]} Η μη  συμμετοχή του ιερού ή η απουσία στένωσης του μεσαρθρίου διαστήματος θεωρείται διαγνωστική, και ως εκ τούτου μπορούν να αποτρέψουν ανάγκη για περαιτέρω απεικόνιση.^[4] Οι ακτινολογικές αυτές αλλοιώσεις μπορεί να υποχωρήσουν με την πάροδο του χρόνου.^[2] (ΔΕΣ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΔΩ).

Κύρια διαφορική διάγνωση είναι η Ιερολαγονίτιδα: στην Πυκνωτική Οστεΐτιδα η ιερολαγόνια  άρθρωση είναι φυσιολογική (χωρίς ανώμαλη παρυφή, διαβρώσεις ή στένωση του μεσαρθρίου διαστήματος).^[1]

Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]H. Knipe F. Gaillard et al., Osteitis condensans ilii, http://radiopaedia.org/ articles/ osteitis-condensans-ilii

[2]Πυκνωτική οστεΐτιδα του λαγονίου (osteitis condensans ilii), http://www.e-rheumatology.gr/ scientific-articles/ pyknotiki-osteitida-toy-lagonioy-osteitis-condensans-ilii-0
[3]Cidem M, Capkin E, Karkucak M et-al. Osteitis condensans ilii in differential diagnosis of patients with chronic low back pain: a review of the literature. Mod Rheumatol. 2012;22 (3): 467-9.
[4] Mitra R. Osteitis Condensans Ilii. Rheumatol. Int. 2010;30 (3): 293-6.