ΑΡΧΕΙΟ

‘‘Αρχείο θεωρείται μια συλλογή τεκμηρίων ιστορικής σημασίας, συνήθως ανεξαρτήτως μορφής, χρονολογίας και ύλης, που φυλάσσει ή παράγει οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, οποιοσδήποτε οργανισμός δημόσιος ή ιδιωτικός στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του. Ως αρχείο νοείται επίσης και ο φυσικός χώρος στον οποίο είναι τοποθετημένες οι αρχειακές συλλογές. Ένα αρχείο διαμορφώνεται συνήθως από τεκμήρια που έχει συλλέξει και διαφυλάξει ένας οργανισμός ή ένα φυσικό πρόσωπο.’’

Τετάρτη 13 Απριλίου 2016

Μετεγχειρητική Λεμφοκήλη (& Εκκόλπωμα Ουροδόχου Κύστης)

Postoperative Lymphocele (& Urinary Bladder Diverticulum)



Μετεγχειρητική Λεμφοκήλη (Postoperative Lymphocele):  χυλώδεις συλλογές υγρού (πυελικές ή οπισθοπεριτοναϊκές / μονόχωρες ή πολύχωρες[2]) που σχηματίζονται συνήθως σε μετεγχειρητικούς ασθενεις (40%) μετά από αφαίρεση λεμφαδένων στα πλαίσια καρκίνου του προστάτη ή των όρχεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις όγκων της άνω κοιλίας, ή μετά από μεταμόσχευση νεφρού (μπορεί να προκαλούν δευτεροπαθή απόφραξη του νεφρού λόγω πίεσης του ουρητήρα), ή μετά από υστερεκτομή.[1], [2] Οι λεμφοκήλες αποτελούν συνήθως τυχαίο εύρημα κατά τη διάρκεια των τακτικών επανελέγχων ογκολογικών ασθενών,[1] και είναι συνήθως ασυμπτωματικές, εκτός αν επιμολυνθούν.[2]

Απεικονιστικά: Υπερηχοτομογράφημα (US): ανηχοϊκές / υποηχοϊκές μάζες με ακουστική ενίσχυση, που μπορεί να περιέχουν ίζημα ή διαφραγμάτια.[2] Αξονική Τομογραφία (CT)[1]: στρογγύλες ή ωοειδείς μάζες πυκνότητας ύδατος κατά μήκος των ενδοκοιλιακών λεμφικών οδών. Είναι δυνατόν να απεικονισθούν επίσης ετερογενείς περιοχές με πυκνότητα περίπου αντίστοιχη του λίπους. Η μάζα έχει συνήθως πολύ λεπτό τοίχωμα, το οποίο δε διακρίνεται στην CT και δεν ενισχύεται με το σκιαγραφικό. Σπάνιες οι απασβεστώσεις τοιχώματος.[2] Συχνά ανευρίσκονται χειρουργικά clips κοντά στη μάζα. 

Απεικονιστικές Συστάσεις[2]: Πρωτόκολλο: CECT με καθυστερημένες λήψεις > 15 min: χρήσιμο για την σημειωθεί πλήρωση του ουρηνώματος ή του εκκολπώματος της ουροδόχου κύστης.

Διαφορική Διάγνωση[2]: 1/Άλλες κυστικές μάζες πυέλου: α/Ουρήνωμα (θα γεμίσει με σκιαγραφικό στις καθυστερημένες λήψεις) β/Απόστημα (δακτυλιοειδής πρόσληψη) γ/Αιμάτωμα / Ενδομητρίωμα (High attenuation) 2/Εκκόλπωμα Ουροδόχου Κύστης (αυχένας επικοινωνίας με την ουροδόχο, θα γεμίσει με σκιαγραφικό στις καθυστερημένες λήψεις), 3/Λεμφαγγείωμα / Μεσεντερική Κύστη (πολύχωρη, πολύ λεπτά διαφραγμάτια, ± επασβεστώσεις), 4/Οπισθοπεριτοναϊκό Ψευδομύξωμα (πολυκυστική μάζα με παχιά τοιχώματα & απασβεστώσεις που εντοπίζεται στο δεξιό κάτω κοιλιακό τεταρτημόριο).

Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]M. Prokop, Spiral and Multislice Computed Tomography of the Body, 2003,  Τhieme, 392-393, ISBN-10: 9780865778702
[2]Michael P. Federle, Diagnostic Imaging: Abdomen, 1e, AMIRSYS (2004), ISBN 10: 1416025413, ISBN 13: 9781416025412

Δευτέρα 11 Απριλίου 2016

Υδρομυελία (Σύριγξ)

Hydromyelia (Syrinx)


Case Courtesy: Dr. Δημήτριος Χ. Καρανικόλας, MD Radiologist

Υδρομυελία: διάταση (κυστική / κοιλοτική) του κεντρικού σωλήνα του νωτιαίου μυελού (επιστρωμένη από επενδυματικά κύτταρα): απλή διάταση του κεντρικού σωλήνα (κανάλι).[1], [3] Υδρομυελία = Πρωτοπαθής / Συγγενής Συριγγοϋδρομυελία, μπορεί να σχετίζεται με: ▪Δυσπλασία Chiari I (20 - 70%), ▪Σπονδυλική Δυσραφία, ▪Μυελοκήλη, ▪Σύνδρομο Dandy - Walker, ▪Διαστηματομυελία, ▪Σκολίωση (48 - 87%), ▪Σύνδρομο Klippel - Feil, ▪Καθηλωμένος νωτιαίος μυελός (tethered cord ~25%), ▪Βλάβες κατάτμησης νωτιαίου.[4]

Συριγγομυελία: διάταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ) στο νωτιαίο μυελό (δεν είναι επιστρωμένη από επενδυματικά κύτταρα): κυστική / κοιλοτική συλλογή γύρω από το κεντρικό κανάλι του νωτιαίου μυελού.[1] Συριγγομυελία = Επίκτητη / Δευτεροπαθής Συριγγοϋδρομυελία: 1/ Μετατραυματική Συριγγομυελία: ▪3,2% μετά από τραυματισμό του νωτιαίου μυελού, ▪68% στην θωρακική μοίρα, ▪0,60 έως 40cm μήκος (μ.ο. 6cm), ▪Μπορεί να φέρει διαφραγμάτια (παράλληλες περιοχές κοιλοποίησης σε εγκάρσια T1WI), ▪Απώλεια της ομαλότητας του νωτιαίου μυελού (επιφάνεια ΕΝΥ: ασαφοποίηση αραχνοειδούς χώρου από συμφύσεις), ▪44% σε συνδυασμό με εξωμυελικές αραχνοειδείς κύστεις, 2/ Μεταφλεγμονώδης  Συριγγομυελία: ▪Υπαραχνοειδής Αιμορραγία, ▪Αραχνοειδείς Συμφύσεις, ▪Χειρουργείο SIP, ▪Λοιμώξεις (tuberculosis, syphilis), 3/ Συριγγομυελία σχετιζόμενη με όγκο: ‘▪Ογκοι Νωτιαίου Μυελού, ▪Κήλη Μεσοσπονδυλίου δίσκου (Διαταραχή του κυκλοφορικού + Ατροφία Θωρακικού Νωτιαίου Μυελού) 4/ Αγγειακή Ανεπάρκεια.[4]

Δύσκολος ο διαχωρισμός μεταξύ Υδρομυελίας και Συριγγομυελίας, ως εκ τούτου ο συλλογικός όρος Συριγγοϋδρομυελία (ο συνδυασμός και των δύο) / Hydrosyringomyelia  / Syrinx, χρησιμοποιείται περιγράφοντας  μια υδρική συλλογή μέσα στον  νωτιαίο μυελού[2], [3]: Syringomyelia = Syrinx: ο γενικός όρος που χρησιμοποιείται την περιγραφή της Υδρομυελίας, της Συριγγομυελίας και την Συριγγοβολβίας (Syringobulbia: αφορά το εγκεφαλικό στέλεχος), αντανακλώντας την δυσκολία κατάταξης.[2], [3], [4] Κλινικά δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ των δύο (Υδρομυελία και Συριγγομυελία) και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από την θέση εντόπισης. Στο έξης θα αναφερόμαστε και στις δυο καταστάσεις κάτω από  τον γενικό όρο Syrinx (Σύριγξ = Σύριγγα / Συρίγγιο / Αυλός / Hydrosyringomyelia / Syringohydromyelia[2]) / Συρριγγομυελία. Αφορά μεγάλους έφηβους και νεαρούς ενήλικες, σπάνια παιδιά.[3]

Κλινική Εικόνα[4]: ▪Πόνος ("Cloak-like" pain), ▪Διχασμένη / αιωρούμενη διαταραχή της αισθητικότητας (διαταραχή αισθητικότητας άλγους & θερμού-ψυχρού) (νωτιαιοθαλαμικό δεμάτιο), ▪Ατροφία / αδυναμία μικρών μυών της άκρας χειρός, ▪Τrophic changes [Δερματικές βλάβες, Άρθρωση Charcot – 25% (ώμος, αγκώνας, καρπός), ▪Σπαστικότητα & αύξηση των αντανακλαστικών (ανώτερος κινητικός. νευρώνας), ▪Διαταραχή πελματιαίων ανακλαστικών (πυραμιδική οδός). Τυχαία ευρισκόμενες σύριγγες, χωρίς σαφές αιτιολογικό υπόβαθρο / νευρολογική σημειολογία / εφόσον το μέγεθός τους παραμένει σταθερό: μπορούν να τεθούν σε παρακολούθηση με μαγνητική τομογραφία κάθε 2-3 χρόνια.

Απεικονιστικά[3], [4]: Αξονική Τομογραφία (CT): διογκωμένος νωτιαίος μυελός με ενδομυελική ζώνη (κοιλότητα / cavitation) πληρούμενη με υγρό (πυκνότητα ΕΝΥ), η οποία είναι κεντρική ή ήπια έκκεντρη και δεν προσλαμβάνει. Μαγνητική Τομογραφία (MRI): T1WI: χαμηλής  έντασης σχισμή (cleft) στον νωτιαίο μυελό: στις οβελιαίες εικόνες (sagital) παρουσιάζει επιμήκη προσανατολισμό, στις εγκάρσιες  εικόνες (axial) επιβεβαιώνεται η θέση του συριγγίου, αποσαφηνίζεται η σχέση του με γειτονικές δομές. Τ2WI:  υψηλής έντασης ενδομυελική κοιλότητα, +/- παρακείμενη γλοίωση, μυελομαλακία, +/- αραχνοειδείς συμφύσεις, ασυμμετρία νωτιαίου και οίδημα. Τ1+C: μη προσλαμβάνουσα κοιλότητα. Σε πρόσληψη: θα πρέπει να σκεφτούμε φλεγμονώδη ή νεοπλασματική βλάβη. Απεικονιστικές Συστάσεις: μέθοδος εκλογής = ΜRI (Sagital & axial T1WI, T2Wl, T1 C+, Cine PC CSF flow MRI). 

Μικροσκοπικά Στοιχεία[3]:  Επικοινωνούσα Συριγγομυελία: διάταση του κεντρικού σωλήνα του νωτιαίου μυελού που βρίσκεται σε επικοινωνία με την 4η κοιλία. Μη Επικοινωνούσα Συριγγομυελία: διάταση του κεντρικού σωλήνα που δεν επικοινωνεί με την 4η κοιλία: προκαλείται από διαταραχές της κυκλοφορίας του ΕΝΥ στο επίπεδο, ή κάτωθεν αυτού,  του ινιακού τρήματος. Εξωκαναλική / Παρεγχυματική Συριγγομυελία (Extracanalicular / Parenchymal Syrinx): δεν συνέχεται με το κεντρικό κανάλι.

Διαφορική Διάγνωση[3]: 1/ Ventriculus Τerminalis (5η κοιλία): ασυμπτωματική (φυσιολογική) διάταση του τελικού μυελού (μόνον του κεντρικού καναλιού), 2/ Κυστικός Όγκος Νωτιαίου Μυελού: κυστική διάταση του ν. μυελού, ανώμαλο περιβάλλον σήμα Τ2 και οζώδης πρόσληψη. 3/ Μαλάκυνση Παρεγχύματος Νωτιαίου Μυελού (Myelomalacia): απώλεια όγκου του ν. μυελού, γλοίωση, χωρίς κοιλοποίηση σήματος ΕΝΥ στην Τ1WI.
Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]F.A. Burgener, S.P. Meyers, R.K. Tan, W. Zaunbauer, Διαφορική διάγνωση στη μαγνητική τομογραφία, 2005, Κλειδάριθμος, ISBN: 960-209-863-5
[2]H. Knipe, J. Jones et al., Syrinx, http://radiopaedia.org/ articles/ syrinx-1, A. Abd Rabou, F.Gaillard et al., Hydromyelia, http://radiopaedia.org/ articles/ hydromyelia, Y. Weerakkody, J. Jones et al., Syringomyelia, http://radiopaedia.org/ articles/ syringomyelia
[3]J.S. Ross, K.R. Moore, B. Borg,  J. Crim, L. M. Shah, Diagnostic Imaging: Spine, Lippincott Williams & Wilkins; Second edition (November 5, 2010), ISBN-10: 9781931884877
[4]W. Dahnert, Radiology Review Manual 7th ed., 2011 Lippincott, ISBN-10: 1609139437

Τετάρτη 30 Μαρτίου 2016

Κάκωση (Εξάρθρημα) Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης (Βαθμού / Τύπου ΙΙ)

Acromioclavicular Joint Injury (Grade / Type II)

Κακώσεις Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης (Acromioclavicular Joint Injuries): είναι συχνές: κυμαίνονται από την ήπια εξάρθρωση (υπεξάρθρημα) έως την ολική ρήξη (των συνδέσμων) της Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης  (AcromioClavicular Joint - ACJ) και τον τραυματισμό των πέριξ δομών.[1]

Οι συχνότεροι μηχανισμοί κάκωσης της Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης είναι η άμεση κάκωση (direct blow) της περιοχής με τον ώμο σε απαγωγή ή προσαγωγή, καθώς και η πτώση επάνω σε τεντωμένο χέρι ή σε αγκώνα ο οποίος βρίσκεται σε κάμψη.[1]

Η ανατομία της ωμικής ζώνης είναι περίπλοκη και μαζί με την Ακρωμιοκλειδική Άρθρωση περιλαμβάνει την Γληνοβραχιόνια και την Στερνοκλειδική Άρθρωση.[3] Ακρωμιοκλειδική Άρθρωση: σύνδεση της κλείδας με το ακρώμιο: συμβάλλει στη σταθερότητα της ωμικής ζώνης κατά τις κινήσεις του άνω άκρου. Η σταθερότητα της Ακρωμιοκλειδικής επιτυγχάνεται από δύο κυρίως συνδέσμους: Ακρωμιοκλειδικός (ΑC): ενώνει την κλείδα με το ακρώμιο και αποτελείται από τέσσερεις μοίρες (άνω, κάτω, πρόσθια, οπίσθια). Παρέχει σταθερότητα στο οριζόντιο επίπεδο, περιορίζοντας την προσθιοπίσθια μετατόπιση της κλείδας ως προς το ακρώμιο. Κορακοκλειδικός (CC): ενώνει την κορακοειδή απόφυση με το έξω τριτημόριο της κλείδας. Περιλαμβάνει δύο μικρότερους συνδέσμους, τον τραπεζοειδή προς τα έξω και τον κονωειδή προς τα έσω. Προσφέρει σταθερότητα στο κατακόρυφο επίπεδο, περιορίζοντας την προς τα άνω/κάτω μετατόπιση της κλείδας ως προς το ακρώμιο.

Απεικονιστικά / Απεικονιση: χρήσιμη για την κατάταξη των Κακωσεων της Ακρωμιοκλειδικης Αρθρωασης: Six - Grade System (Rockwood Classification).[2] Συνήθως η άρθρωση απεικονίζεται με κατά μέτωπο λήψεις ή με κεφαλική κάθετη γωνία 10ο – 15ο. Μπορούν να εκτελεστούν και λήψεις υπό φόρτιση (ο ασθενής φέρει βάρος στα χέρια: σε αρνητικές λήψεις η Ακρωμιοκλειδική παραμένει σε ευθυγράμμιση) εάν παρόλο που οι αρχικές ακτινογραφίες είναι φυσιολογικές, υποπτευόμαστε κάκωση / εξάρθρωση. Ακτινογραφία (Rx): ▪Οίδημα  μαλακών μορίων / πτύχωση (μπορεί να είναι το μόνο εύρημα σε τραυματισμούς Ι βαθμού), ▪Διάσταση της Ακρωμιοκλειδικής Διάρθρωσης (φυσιολογικά: 5 - 8 mm, στενότερο στους ηλικιωμένους): ασυμμετρία >  2 - 4 mm (σε σύγκριση με αντίπλευρη ακτινογραφία), ▪Αυξημένη CCD = CoracoClavicular Distance = Κορακοκλειδική Απόσταση: Φυσιολογική: 11 - 13 mm (όχι > 5mm διαφορά μεταξύ ΔΕ & ΑΡ): ασυμμετρία >  5 mm (σε σύγκριση με αντιπλευρη ακτινογραφία), ▪Μετατόπιση προς τα άνω του περιφερικού άκρου της κλείδας (η κάτω επιφάνεια του ακρωμίου θα πρέπει να είναι στο ίδιο επίπεδο με την κάτω επιφάνεια της κλείδας).
Karapasias Nikos, MD Radiologist

[1]C. Hacking, F. Gaillard et al.,  Acromioclavicular injury, http://radiopaedia.org/ articles/ acromioclavicular-injury 
[2]Rockwood CA, Williams GR, Young DC. Acromioclavicular injuries. In: Rockwood CA, Green DP, Bucholz RW, Heckman JD, editors. Fractures in Adults. 4th ed. Vol I. Philadelphia, PA: Lippincott-Raven; 1996. pp. 1341–1413.
[3] E.J. Rummeny,  P. Reimer,  W. Heindel, Μαγνητική Τομογραφία Ανθρώπινου Σώματος, 2011, Ιατρικές Εκδόσεις Χ. Βασιλειάδης, ISBN: 9783131358417